Bepaalt Alphabet ons alfabet?

Het Nederlands heeft ruim 430.000 woorden. Schraal als je het vergelijkt met het Engels, dat 1 miljoen woorden bevat. Waar de Engelsen hun kater kunnen beschrijven in talloze, geestige varianten, doen wij dat – op wat creatieve corpsballen na – op vrij summiere wijze.

Inmiddels is onze spreek- en leestaal verrijkt met beeldtaal, en voelt de jeugd zich comfortabeler in het uitdrukken van emoties met memes en emoji’s, dan met woorden.

Maar wie gaat er over deze emoji’s, ons beeldende alfabet? Deze bedenkers en curatoren drukken immers een belangrijke stempel op de manier waarop wij onszelf uitdrukken en verbinding zoeken met elkaar.

Het Unicode Consortium, een stichting in het Californische Mountain View, is verantwoordelijk voor de samenstelling en de uitbreiding van emoji’s. Voor een lidmaatschapje van $20.000 mogen de leden stemmen over nieuwe emoji’s en stellen ze criteria op, zoals het verwachte gebruiksvolume, visuele karakter en de dubbelzinnigheid ervan. Idealiter wordt de emoji namelijk efficiënt gebruikt voor meerdere expressiedoeleinden.

Om een emojiverzoek in te dienen, moet je een essay inleveren van vijftien pagina’s waarin je aantoont dat dit onze Whatsapp-duimpjes zal bekoren. Een klomp, oranje Koningsdagoutfit of lunchbox met broodje kaas zit er vooralsnog niet in, omdat het zoekvolume op Google en Bing zwaar wordt meegewogen. Een jury en de leden buigen zich vervolgens over de ingediende plannen. Extreme voorstellen zijn kansloos. Zelfs emoji’s voor seks werden afgewezen. De preutse commissie liet de gebruikers zelf maar komen met alternatieven.

Driemaal raden wie er lid van deze commissie zijn en stemrecht hebben?

Driemaal raden wie er lid van deze commissie zijn en stemrecht hebben? Apple, Facebook, Netflix, Twitter en een tiental andere tech- en telcobedrijven. Zoals Google.

Dus Alphabet bedenkt min of meer ons alfabet. Een systeem waarin techbedrijven die een commercieel belang hebben bij het gebruik van emoji’s tevens optreden als poortwachters, lijkt mij verre van opportuun.

Heeft Big Tech het beste voor met onze taal of zouden we deskundigen aan het roer moeten laten, zoals de Neerlandici die Van Dale samenstellen?

Facebook kan onze Whatsapp-taal reduceren tot een tien- of twintigtal plaatjes, en de rest achter een betaalmuur zetten. Mocht het bedrijf daartoe besluiten, dan wordt deze beeldtaal minder toegankelijk.

Dat zorgt voor uitholling en verschraling van de taal. Wat als Tiktok toetreedt tot Unicode en een groter stemrecht naar zich toe weet te trekken?

Ik ben niet bang dat ik straks alleen kan kiezen uit dumplings of panda’s, wel vrees ik voor censuur. Ik scroll nogmaals door de ledenlijst van Unicode. Tiktok ontbreekt nog, Huawei is al wel lid.

Gepubliceerd in het Financieele Dagblad op 4 maart 2020