De wereld-als-een-service

In een wijnbar evalueerden een vriendin en ik onze goede en slechte momenten in 2019. We werden overstemd door twee luide, jongere geslachtsgenoten. Ze spraken over een fashionstart-up. De een begon over ‘recurring revenue’ (een terugkerende omzetstroom). De ander praatte over ‘het belang van een Saas-model’ (software-as-a-service): in plaats van hoge aanschafkosten, kiest een gebruiker liever voor een abonnement op een service of product.

De bubbeldrinkende dames knikten elkaar toe aan de marmeren bar: ‘Zonder Saas-model zijn we superkansloos in onze exit-strategie.’ Kansrijk of niet, het Saas-concept is een populair businessmodel, waarvan onderzoeksbedrijf Gartner de wereldwijde waarde inschat op $113 mrd. Het sluit aan bij investeerderswensen: de garantie van maandelijks poen in het laatje en het gemak van schalen: een jaarabonnement verkoopt immers makkelijker dan twaalf losse maanden.

Met hun aloude verzekeringsmodel met toegang tot een service in ruil voor premie, was de financiële sector eens niet de laatste die een trend oppikte, maar warempel trendsetter. Inmiddels zijn er ontelbare varianten, zoals sorry-as-a-service, een bedrijf dat in klachten bemiddelt; toys-as-a-service, een maandelijks kratje duurzaam speelgoed aan huis; en ‘milk-as-a-service’. De M-A-A-S-man, die vroeger gewoon SRV-man heette. Ik denk even terug aan de bebaarde man die op maandagen karnemelk en vanillevla leverde in een rood melkmandje, met een bloknootje voor zijn administratie.

Plak het bingowoord ‘disruptief’ erop en de waardering gaat omhoog

Dit moderne businessmodel speelt goed in op de consument die geen overdosis aan bezittingen wil, maar het tiny-house-concept prefereert boven een huis vol bezittingen die geen vreugde brengen. Liever lenen dan hebben, een bijdrage aan de circulaire economie, zonder het schaamrood van kapitalisme op de kaken.

Zoals wel vaker het geval is in de technologie, worden hypewoorden te pas en te onpas gebruikt om de waardering voor een activiteit op te stuwen. Plak het bingowoord ‘disruptief’ erop, en pats, de waardering gaat steil omhoog. Met oud-collega’s speelden we tijdens saaie vergaderingen vaak een potje bullshitbingo, waarin we turfden welke trendgevoelige, aan inflatie onderhevige termen voorbijkwamen. Agile, cloud-based en datalake: een kleine selectie van onze bingokaarten.

Zal het as-a-service-concept de tekenen des tijds doorstaan en de buzzword-bingo trotseren? Ik denk van wel. Handig voor consument, interessant voor investeerders en eigenaren die een vaste inkomensstroom beogen. Ik voorzie een wereld met een groot virtueel en fysiek magazijn, waaruit je je eigen producten bestelt en afstemt op jouw wensen. We nemen abonnementen op tv’s, meubilair, winterjassen, tandenborstels en voorbehoedsmiddelen. Het zal niet lang duren voordat een dokter zijn praktijk herpositioneert als health-as-a-service of een luchtvaartmaatschappij als travel-as-a-service.

We zijn al half op weg, met de fashionstart-up als een begin van een persoonlijke bibliotheek om een warme winterjas of glamoureuze galajurk te lenen.

Gepubliceerd in het Financieele Dagblad op 17 januari 2020