TikTok: het Chinese paard van Troje

Naast een bananenbroodbak- en een podcastverslaving, liep ik tijdens de quarantaine een andere addictie op: TikTok. Een wereld van gekke filters, hilarische dansjes en een overvloed aan creativiteit. Voor één keer kneep ik mijn ogen dicht toen ik akkoord ging met de algemene voorwaarden. Ik onderging het hotdogeffect: je eet het, je smult en geniet. En dan pas besef je wat voor vuilnis je naar binnen hebt gewerkt.

In mijn vriendenkring kreeg TikTok de tijd en toewijding van een nieuw sinterklaasspeeltje. Een kortstondige bevlieging, blijheid om de nieuwe wereld die voor ons openging en lichte smart dat we deze hype niet eerder hadden omarmd. We voelden feilloos aan dat we deze trend toch echt aan tieners moesten overlaten, hij was niet bestemd voor ons, de dertigers. Maar de anti-covid-app was te leuk, we vergaten voor even de offline-wereld om deze te verruilen voor tienerdansjes van Charli D’Amelio, die we bestudeerden alsof het een eindmusical van groep acht was. Onder zwaar toezicht van Chinezen.

Mijn vrienden en ik bestudeerden de dansjes van Charli D’Amelio alsof het voor de eindmusical van groep acht was

Het platform geeft jong talent een podium, met succesverhalen zoals Charli, die vier keer zoveel fans heeft als Nederland inwoners. Met microdoses aan entertainment en edutainment zit TikTok YouTube op de hielen: TikTok Kills the YouTube Star. Ik zie een scheikunde-experiment van dertig seconden, een geschiedenisles van een docent verkleed als Churchill en een grammaticales over het belang van de Oxford-komma. Ik blijf hangen bij Doctor Julie Smith. Deze knappe Britse psycholoog deelt dagelijks tips voor mentale kracht. Ze danst door de kamer op het nummer ‘I keep dancing on my own’.

Dansen verlaagt stressgevoelens en angst, legt ze uit. ‘Als je danst, kan je niet huilen tegelijkertijd’, schrijft ze in neonletters, met hartjes erbij. In een ander filmpje legt ze met klei uit hoe onze hersens werken, en hoe deze kunnen veranderen bij nieuwe ervaringen. Grappig, deze ‘Tiktok-therapie’, al blijft het vluchtige psychologie van de koude grond.

Een leuk platform om snel te leren, om vermaak te zoeken, om te creëren en om connecties aan te gaan met anderen. Ik lees nogmaals de algemene voorwaarden door. De wrange hotdogsmaak komt weer terug. De privacybescherming leest als een lek mandje. Ik vermoed, zoals de Australische regering onlangs verkondigde, dat mijn danspasjes en data bij de Chinese overheid belanden. Ik verwijder het Chinese paard van Troje met lichte tegenzin van mijn telefoon. We zijn uitgedanst voor nu.

Gepubliceerd in Het Financieele Dagblad van 9 juli 2020